ความสัมพันธ์ระหว่างราชอาณาจักรไทยและสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว มีรากฐานทางประวัติศาสตร์ที่หยั่งลึกและเชื่อมโยงร่วมกันมาอย่างยาวนาน ตั้งแต่ครั้งยังเป็นกรุงศรีอยุธยาและอาณาจักรล้านช้าง ในพุทธศตวรรษที่ ๒๐ กอปรด้วยสายใยทางเชื้อชาติ ศาสนา และวัฒนธรรมที่กลมเกลียวแน่นแฟ้น

หลักฐานเชิงประจักษ์แห่งมิตรภาพปรากฏชัดเจนในพุทธศักราช ๒๑๐๖ เมื่อสมเด็จพระมหาจักรพรรดิแห่งกรุงศรีอยุธยา และพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชแห่งกรุงศรีสัตนาคนหุต ได้ทรงกระทำสัตยาบันประกาศความเป็นราชไมตรีต่อกัน โดยร่วมกันสถาปนาพระธาตุศรีสองรัก ณ จังหวัดเลย ขึ้นเป็นสัญลักษณ์แห่งสันติภาพและการไม่รุกรานกัน

ความสัมพันธ์ที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานแห่งความไว้เนื้อเชื่อใจและการเคารพซึ่งกันและกัน จึงกลายเป็นรากฐานสำคัญที่นำไปสู่การสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตอย่างเป็นทางการในพุทธศักราช ๒๔๙๓ เพื่อสานต่อความร่วมมืออันมั่นคงสืบเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน