“ดูแลถึงที่สุดจนกว่าจะหาย”
พระเมตตาที่ยังคงสถิตอยู่ในดวงใจ

ในช่วงทศวรรษ ๒๕๐๐ -๒๕๑๐ ทุกครั้งที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จพระราชดำเนินร่วมกับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวไปทรงเยี่ยมราษฎรในพื้นที่ห่างไกล จะทรงพบเห็นภาพความเจ็บป่วยและความยากจนของราษฎร ซึ่งขาดโอกาสในการเข้าถึงการรักษาพยาบาลอยู่เป็นนิจ

ในระยะแรก จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้แพทย์ที่ตามเสด็จฯ ช่วยตรวจรักษาผู้ป่วยที่มาเฝ้ารับเสด็จฯ ด้วยทรงตระหนักว่าสุขภาพที่ดีเป็นรากฐานสำคัญของการดำรงชีวิต

ต่อมา ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้ง “หน่วยแพทย์พระราชทาน” ขึ้นอย่างเป็นทางการ เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๑๒ เพื่อเดินทางไปตรวจรักษาและจ่ายยาแก่ราษฎรในพื้นที่ทุรกันดารห่างไกลได้โดยทันที ในระยะแรก คณะแพทย์ต้องเดินทางด้วยรถยนต์หรือเฮลิคอปเตอร์ตามสภาพความยากลำบากของภูมิประเทศ เพื่อช่วยเหลือราษฎรในพื้นที่ภาคเหนือที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์ความไม่สงบ

หากคนไข้จำเป็นต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล จะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ดำเนินการส่งตัวเข้าโรงพยาบาลในภาคนั้น ๆ หรือหากเป็นโรคที่ต้องการแพทย์เฉพาะทางซึ่งไม่มีในจังหวัด ก็จะโปรดเกล้าฯ ให้นำตัวส่งเข้ากรุงเทพมหานคร และทรงรับไว้เป็น “คนไข้ในพระบรมราชานุเคราะห์” เพื่อให้ได้รับการรักษาพยาบาลอย่างดีที่สุด จนกว่าจะหายเป็นปกติ

นอกจากนี้ ในบางครั้งเมื่อทรงได้รับรายงานว่ามีคนไข้จำเป็นต้องส่งตัวไปรักษาในโรงพยาบาลเป็นการด่วน พระองค์ยังทรงขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตจากพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เพื่อใช้เฮลิคอปเตอร์พระที่นั่งรีบนำคนไข้เข้าเมืองส่งโรงพยาบาล เพื่อช่วยชีวิตไว้ อันเป็นสิ่งที่สะท้อนถึงพระเมตตาและความเร่งด่วนในพระราชหฤทัยที่จะทรงช่วยเหลือชีวิตราษฎรอย่างแท้จริง