🕯🕯 “เทียนแห่งศรัทธา” เสียงจากปลายเกียงของช่างเทียนพรรษา วัดสุทัศนาราม
      ณ โรงเทียนอันเรียบง่าย ภายในบริเวณวัดสุทัศนาราม อำเภอเมืองอุบลราชธานี ช่างเทียนค่อยๆบรรจงใช้เกียงแกะลายเทียนพรรษาอย่างปราณีต สำหรับช่างเทียนแล้ว เทียนพรรษาไม่เป็นแค่เพียงต้นเทียนที่พวกเขาตั้งใจอุทิศเพื่อพระพุทธศาสนาและประเพณีท้องถิ่นบ้านเกิด แต่ยังสะท้อน “เทียนแห่งศรัทธา” ในใจของพวกเขาที่ไม่ได้ดับสูญไปตามกาลเวลา
      ในปี 2568 นี้ วัดสุทัศนาราม ได้ส่งต้นเทียนประเภทแกะสลักขนาดกลางเข้าประกวดเป็นครั้งแรก โดยมี นายอุดม เจนจบ คนตำบลกุดลาด อำเภอเมืองอุบลราชธานี ช่างเทียนพรรษาผู้คร่ำหวอดในวงการมากว่า 35 ปี รับหน้าที่หัวหน้าทีมแกะสลัก ด้วยความมุ่งมั่นและความศรัทธาที่ไม่เคยลดลงเลยแม้แต่น้อย 
      “ผมเริ่มทำต้นเทียนมาตั้งแต่ปี 2532 ครับ ทำมาเรื่อย ๆ จนวันนี้ก็สามสิบห้าปีแล้ว ยังไม่เคยคิดจะเลิก เพราะมันเป็นสิ่งที่เราหวงแหน อยากให้ลูกหลานได้เห็นว่านี่แหละ...วัฒนธรรมของเมืองอุบลฯ” ครูช่างอุดม กล่าวด้วยแววตาเปี่ยมพลัง พร้อมเสริมว่า “ยังมีช่างเทียนอีก ๔ คนช่วยกันทำ” 
      ต้นเทียนของวัดสุทัศนารามในปีนี้ มีความคืบหน้ากว่า 80% เหลือเพียงขั้นตอนสุดท้ายคือการแกะรายละเอียด เสริมลวดลายให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น โดยหัวใจของแนวคิดปีนี้คือการนำ “พุทธประวัติ” มาเล่าเรื่องอย่างวิจิตรตระการตา ด้านหน้าต้นเทียนจำลองภาพเทพบุตรและพระพุทธมารดาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ถัดไปด้านหลังสื่อถึงพระพุทธเจ้าเสด็จลงมาจากดาวดึงส์ ทั้งหมดถ่ายทอดด้วยมือ โดยไม่ใช้แม่พิมพ์หรือคอมพิวเตอร์แต่อย่างใด
      “ลวดลายทั้งหมดผมออกแบบและแกะเองกับมือครับ เป็นการเล่าเรื่องศาสนาด้วยศิลปะอย่างแท้จริง” ครูช่างอุดม กล่าว
     จุดที่น่าสนใจคือปีนี้หลายวัดเริ่มหันกลับมาฟื้นฟู “ลายเทียนอีสาน” ซึ่งครูช่างอุดมเลือกใช้ลายบักนัด (สัปปะรด) 
     “ได้ยินว่าทางเมืองอุบลเขาผลักดันเรื่องนี้อยู่ครับ อยากอนุรักษ์ลายไทยเดิม เราก็เลยเลือกใช้ในต้นเทียนชุดนี้ด้วย ถือเป็นการเคารพรากเหง้า” ครูช่างเล่าอย่างภาคภูมิ
     อย่างไรก็ตาม ความท้าทายของวงการเทียนพรรษาในวันนี้ไม่ได้อยู่ที่ฝีมือเพียงอย่างเดียว หากแต่อยู่ที่ “ทุนทรัพย์” และ “แรงงาน”
      แม้จะได้รับการสนับสนุนจากเทศบาลนครอุบลฯ และร้านค้าในท้องถิ่น ทว่า งบประมาณยังไม่เพียงพอสำหรับต้นเทียนขนาดกลางที่ต้องใช้เงินกว่า 5-6 แสนบาท 
     “ต้องใช้งบประมาณ 5-6 แสนบาท สำหรับเริ่มต้นทำเทียนใหม่ เพราะมันต้องมีเทียน แต่ถ้ามีเทียนเก่า ใช้งบประมาณอยู่ที่ประมาณ 4-5 แสนบาท” ครูช่างอุดม อธิบาย 
     นอกจากนี้ อีกหนึ่งวิกฤติสำคัญ คือการขาดแคลน “ช่างรุ่นใหม่”“คนรุ่นใหม่ไม่ค่อยสนใจงานแกะสลักกันแล้วครับ จะมีก็แค่ลูกหลานช่างเดิมที่สืบสายเลือดมา ผมเองยังมีลูกชายช่วยอยู่ แต่คนข้างนอกแทบไม่มีเลย” ครูช่างอุดม กล่าวด้วยความกังวล
      เมื่อถามถึงเทคโนโลยีที่เริ่มเข้ามามีบทบาท ทั้งการใช้ AI และคอมพิวเตอร์ช่วยออกแบบได้ เขาตอบด้วยทัศนคติที่เปิดกว้าง “ผมไม่ว่าอะไร มันก็ตามยุคตามสมัย แต่ผมขอเลือกทางของผม ทำด้วยมือทุกขั้นตอน เพราะผมเชื่อว่า แก่นของงานศิลปะมันอยู่ตรงนั้น”
       แม้จะต้องแลกด้วยการ “ไม่ได้นอน” ตลอดหลายคืนที่ผ่านมา แต่ครูช่างอุดมยังคงทำงานด้วยแรงใจเต็มเปี่ยม เพราะไม่ใช่เพื่อรางวัล...แต่เพื่อศรัทธา เขาหวังเพียงว่าวันหนึ่ง จะมีคนรุ่นใหม่เข้ามาเรียนรู้ มาช่วยสืบสานงานศิลป์อันงดงามนี้ต่อไป
       “ค่าแรงไม่คุ้มหรอกครับ ถ้ามองในแง่เงิน แต่ถ้ามองในแง่ความสุขใจ มันคุ้มค่าทุกนาที”
        เมื่อถามถึงความคาดหวังในรางวัลการแข่งขัน ครูช่างอุดม ตอบว่า เขาคาดหวังในทุกปี เพราะรางวัลคือขวัญและกำลังใจของช่างเทียน 
      “(รางวัล) สำคัญสิครับ มันคือกำลังใจให้เราทำงานต่อไป ” ครูช่างอุดม รีบตอบด้วยเสียงหนักแน่น พร้อมรอยยิ้มกว้างตาเป็นประกาย เขาเผยความคาดหวังและความมุ่งมั่นออกมาอย่างเต็มเปี่ยม 
       ก่อนจบบทสนทนา ครูช่างอุดมได้ฝากเชิญชวนนักท่องเที่ยวและพี่น้องชาวไทยมาร่วมชมขบวนแห่เทียนพรรษาที่จังหวัดอุบลราชธานี
     “อยากให้มาดูกับตาตัวเอง ว่างานแห่เทียนพรรษาของจังหวัดอุบลราชธานีมันยิ่งใหญ่แค่ไหน สมกับคำร่ำลือไหม มาชมกันได้เลยวันที่ 9 กรกฎาคม ขบวนจะเคลื่อนออกจากวัดประมาณช่วงบ่าย 3-4 ไปจอดหน้าสำนักงานเทศบาลนครอุบลฯ เวลาก็ไม่แน่ไม่นอนนัก ขึ้นอยู่กับว่าฝนจะตกไหม”
      นอกจากเป็นงานแห่เทียนพรรษาที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย เทียนพรรษาอุบลราชธานี ยังเป็นเสียงสะท้อนของความรักในวัฒนธรรมอันลึกซึ้ง และ “เสียงเกียงปลายมือ” ของช่างทุกคน คือบทสวดที่ไม่ใช้ถ้อยคำ แต่เต็มไปด้วยความศรัทธาอย่างแท้จริง
ห้ามพลาด! เที่ยวงานประเพณีแห่เทียนพรรษาจังหวัดอุบลราชธานี 2568 ระหว่างวันที่ 9-13 กรกฎาคม 2568 🔸 9 ก.ค. 2568 – ชมต้นเทียนทุกต้น ณ บริเวณทุ่งศรีเมือง เวลา 18.00 น.
🔸 10 ก.ค. 2568 – พิธีเปิดงาน เวลา 08.29 น. | แห่เทียนกลางคืน เวลา 18.00 น.
🔸 11 ก.ค. 2568 – แห่เทียนกลางวัน เวลา 08.29 น. | แห่กลางคืนต่อ เวลา 18.00 น.
🔸 12-13 ก.ค. 2568 – ชมต้นเทียนต่อเนื่อง ณ บริเวณทุ่งศรีเมือง
ข่าว/ภาพ เนาวรัตน์ แก้วแสงธรรม