จากพระราชเสาวนีย์
สู่ “ปะการังเทียมลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้า” ชุบชีวิตทะเลไทย

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงได้รับการถวายพระราชสมัญญา “พระมารดาแห่งการคุ้มครองความหลากหลายทางชีวภาพ” เนื่องด้วยพระองค์ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศมาอย่างต่อเนื่องยาวนาน จนเป็นที่ประจักษ์แก่สาธารณชนทั้งในและต่างประเทศ โดยมีผลสำเร็จเป็นรูปธรรมจากการดำเนินงานของหน่วยงานที่รับสนองพระราชดำริ

ครั้งหนึ่ง เมื่อทรงทอดพระเนตรเห็นความเดือดร้อนของชาวประมงขนาดเล็ก ซึ่งมีสาเหตุจากความเสื่อมโทรมของทรัพยากรชายฝั่งและการถูกทำลายของแหล่งอาศัยสัตว์ทะเล จึงทรงมีพระราชเสาวนีย์ให้มีการช่วยเหลือและฟื้นฟูระบบนิเวศทางทะเล เพื่อสนองพระราชเสาวนีย์ดังกล่าว การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ร่วมกับหน่วยงานพันธมิตร จึงได้ริเริ่มโครงการ “บ้านปลาปะการังเทียมจากลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้า” ขึ้น เพื่อเฉลิมพระเกียรติ โดยนำอุปกรณ์ที่ปลดระวางแล้วมาประยุกต์จัดวางเป็นโครงสร้างใต้น้ำ เพื่อเป็นฐานให้ปะการังลงเกาะและเป็นแหล่งอนุบาลสัตว์น้ำ

แนวทางการดำเนินงานนี้เป็นการผสานความจงรักภักดีเข้ากับการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ตามหลักเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) ที่มุ่งลดปริมาณของเสียให้น้อยที่สุดหรือเท่ากับศูนย์ (Zero Waste) จากการทดสอบทางวิทยาศาสตร์ยืนยันว่า โครงสร้างของลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้าไม่มีการชะละลายของโลหะหนักที่เป็นพิษ จึงไม่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพน้ำทะเล ส่งผลให้ตัวอ่อนปะการังสามารถเจริญเติบโตได้อย่างรวดเร็ว ความอุดมสมบูรณ์ของสัตว์น้ำเพิ่มขึ้น ช่วยคืนรายได้และรอยยิ้มให้แก่ชุมชนประมงพื้นบ้านอย่างยั่งยืน

ปะการังเทียมจากลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้า จึงมิใช่เพียงนวัตกรรมโครงสร้างใต้น้ำ หากแต่ยังเป็นสัญลักษณ์แห่งความร่วมมือร่วมใจของพสกนิกร ที่เกิดจากแรงบันดาลใจภายใต้พระเมตตา ซึ่งทรงห่วงใยทั้งความสมดุลของธรรมชาติและความเป็นอยู่ของราษฎรอย่างรอบด้าน

ขอบคุณข้อมูลจาก กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง https://www.dmcr.go.th/