📣 เส้นทางสายไหมผ้ายกทอง หัวใจแห่งชุดไทยพระราชนิยม

ผ้ายกทอง คือหนึ่งในงานศิลป์อันทรงคุณค่าของไทยที่เกือบสูญหายไปจากประเทศไทยแล้วครั้งหนึ่ง แต่ด้วยสายพระเนตรอันยาวไกล และพระวิสัยทัศน์ของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่มีพระหทัยตั้งมั่นที่จะฟื้นฟูและส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมไทยให้อยู่เคียงคู่ไปกับสังคมไทย หนึ่งในขุนพลสำคัญผู้รับพระราชเสาวนีย์ ฟื้นฟูกระบวนการการทอผ้ายกทองราชสำนักให้กลับมามีชีวิตอีกครั้ง คือ อาจารย์วีรธรรม ตระกูลเงินไทย ผู้ศึกษาฟื้นฟู ต่อยอด ตลอดจนเผยแพร่องค์ความรู้เรื่องการทอผ้ายกโบราณผ่านศูนย์การเรียนรู้กลุ่มทอผ้าไหมยกทองจันทร์โสมา ที่ชุมชนบ้านท่าสว่าง จังหวัดสุรินทร์

กระบวนการฟื้นฟูการทอผ้ายกทองตามแบบฉบับของ อาจารย์วีรธรรม ตระกูลเงินไทย ถือเป็นกรณีศึกษาที่น่าสนใจเป็นอย่างยิ่ง เพราะเป็นการผสานภูมิปัญญาพื้นบ้านของชุมชนตำบลท่าสว่าง เข้ากับองค์ความรู้ด้านประณีตศิลป์ที่สั่งสมมาอย่างลุ่มลึก โดยมีรายละเอียดในแต่ละขั้นตอนที่สะท้อนถึงความวิจิตรบรรจง อาจารย์วีรธรรมได้ส่งเสริมให้เกษตรกรและช่างทอหันกลับมาใช้วิธีการสกัดสีจากพืชพรรณธรรมชาติและสมุนไพรในท้องถิ่นแทนการใช้สารเคมี เพื่อรักษาอัตลักษณ์ของสีผ้าโบราณที่ให้วรรณะสีนุ่มนวลและทรงคุณค่า
เช่น ใช้ครั่งสำหรับย้อมผ้าสีแดง ใช้ใบตะขบสำหรับผ้าสีเขียว ใช้ครามสำหรับผ้าสีน้ำเงิน ฯลฯ นอกเจากนี้
การออกแบบลวดลายที่อ้างอิงจากศิลปะราชสำนักโบราณแล้ว สิ่งที่ถือเป็นนวัตกรรมสำคัญคือ การประดิษฐ์กี่ทอผ้าแนวตั้ง (กี่ทอผ้าขนาดใหญ่ที่มีความสูงพิเศษ) ซึ่งเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้สามารถรองรับจำนวนตะกอที่สลับซับซ้อนได้นับพันตะกอ ส่งผลให้ผ้ายกทองของ กลุ่มทอผ้าไหมจันทร์โสมา มีลวดลายที่ละเอียดลออ มีมิติที่เด่นชัด และมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่ยากจะลอกเลียนแบบ

ด้วยกระบวนการผลิตที่พิถีพิถันทุกขั้นตอน ผ้ายกทองจึงไม่เป็นเพียงผ้าไหมทั่วไป แต่คือ งานศิลปกรรมบนผืนผ้า ที่ถูกนำไปรังสรรค์เป็นชุดไทยพระราชนิยมได้อย่างสง่างาม สมพระเกียรติ และเป็นการสืบสานพระราชปณิธานในการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมไทยให้คงอยู่สืบไป