🙏 กราบพระบาททูลลา ด้วยความภักดีที่ไม่มีวันเปลี่ยนแปลง

เมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2521 ขณะที่ผมกำลังศึกษาอยู่ที่นครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา ได้ทราบข่าวจากประเทศไทยว่า พระเจ้าหลานเธอพระองค์แรกในรัชกาลที่ 9 ทรงประสูติแล้ว ข่าวมหามงคลครั้งนั้นสร้างความปีติยินดีแก่ผมอย่างยิ่ง ในฐานะคนไทยคนหนึ่ง ความปลาบปลื้มถึงกับเป็นแรงบันดาลใจให้ผมแต่งกาพย์ยานีถวายพระพร และส่งตีพิมพ์ในนิตยสารสกุลไทย

กว่าสิบปีต่อมา ในเดือนเมษายน พ.ศ. 2534 ขณะทำงานวิจัยอยู่ที่มหาวิทยาลัยเกียวโต ประเทศญี่ปุ่น พระเจ้าหลานเธอพระองค์นั้น พร้อมด้วยพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี พระวรราชาทินัดดามาตุ เสด็จเยือนประเทศญี่ปุ่นและเสด็จมายังเมืองเกียวโต ผมมีโอกาสเฝ้ารับเสด็จและได้รับพระกรุณาธิคุณอย่างหาที่สุดมิได้ เหตุการณ์เล็ก ๆ ในวันนั้น กลายเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้ทรงรู้จักผม และเป็นต้นทางของพระเมตตาที่ทรงพระราชทานอย่างต่อเนื่องตลอดหลายปีต่อมา

ภายหลัง เมื่อทรงศึกษาด้านกฎหมายและทรงปฏิบัติพระกรณียกิจในสายงานกฎหมาย รวมทั้งในฐานะพนักงานอัยการและนักการทูต ผมมีโอกาสถวายงานและถวายการบรรยายในหลายวาระ ด้วยหน้าที่การงานที่เกี่ยวเนื่องกัน ทำให้ได้เห็นพระปรีชาสามารถ ความรอบรู้ และความมุ่งมั่นในการทรงงานเพื่อประโยชน์ของประชาชน ประเทศชาติ และประชาคมระหว่างประเทศอย่างใกล้ชิด หลายครั้งได้ประจักษ์ถึงพระอัจฉริยภาพในการแก้ไขปัญหาที่ซับซ้อนและท้าทาย ซึ่งทรงผ่านพ้นไปได้ด้วยพระวิสัยทัศน์และพระปรีชาญาณอันโดดเด่น

ในปี พ.ศ. 2551 ก่อนที่ผมจะย้ายจากตำแหน่งรองปลัดกระทรวงยุติธรรมไปดำรงตำแหน่งเลขาธิการสภาการศึกษา ผมได้กราบทูลลาเพื่อทรงทราบถึงการเปลี่ยนแปลงหน้าที่ราชการ และกราบบังคมทูลยืนยันว่าพร้อมจะสนองพระกรุณาธิคุณทุกประการดังเดิม ในโอกาสนั้นทรงพระกรุณาโปรดให้ผมเข้าเฝ้าที่วัดป่าบ้านตาด จังหวัดอุดรธานี ระหว่างเสด็จไปทรงถวายสักการะหลวงตาพระมหาบัว ญาณสัมปันโน

วันนั้นนอกจากจะได้รับฟังธรรมจากพระเถระผู้ใหญ่แล้ว ผมยังได้เห็นถึงพระราชศรัทธาอันแน่วแน่ในการปฏิบัติธรรมของพระองค์ และต่อมาทราบว่าทรงหาโอกาสเสด็จไปปฏิบัติธรรมอยู่เสมอ แม้จะมีพระภารกิจมากเพียงใดก็ตาม พระเมตตาที่ทรงมีต่อการศึกษาและการพัฒนาชุมชน ยังปรากฏผ่านพระดำริให้ปรับปรุงห้องสมุดโรงเรียนวัดบ้านใหม่สันติ จังหวัดนครราชสีมา ซึ่งผมและเพื่อนร่วมงานมีโอกาสได้ร่วมสนองพระดำริในครั้งนั้นด้วยความปลาบปลื้มอย่างยิ่ง

เมื่อกาลเวลาผ่านเข้าสู่รัชกาลปัจจุบัน และทรงได้รับการสถาปนาเป็น “ทูลกระหม่อมหญิงพัชรกิติยาภา” ผมยิ่งมีโอกาสสัมผัสพระอัธยาศัยอันงดงามและพระจริยวัตรที่เปี่ยมด้วยความเมตตา หลายครั้งที่ทรงสนพระทัยเรื่องประวัติศาสตร์ วัฒนธรรมไทย หรือองค์ความรู้ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับงานของผม และทรงพระกรุณาสอบถามความเห็นอยู่เสมอ การได้ถวายข้อมูลและแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นกับพระองค์นับเป็นความภาคภูมิใจอย่างยิ่งในชีวิตของผมในฐานะรองประธานมูลนิธิอาสาเพื่อนพึ่ง (ภาฯ) ยามยาก สภากาชาดไทย ผมยังได้เห็นพระวิสัยทัศน์ด้านการจัดการภัยพิบัติที่ไม่ได้จำกัดเพียงการช่วยเหลือผู้ประสบภัย แต่ครอบคลุมถึงการป้องกันและลดความเสี่ยงในระยะยาว

ภาพหนึ่งที่ยังตราตรึงอยู่ในความทรงจำเกิดขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2565 ระหว่างเสด็จทอดพระเนตรระบบบริหารจัดการน้ำที่จังหวัดแพร่ หลังเสร็จพระภารกิจและเสด็จถึงร้านอาหารแห่งหนึ่ง ทรงทอดพระเนตรเห็นประชาชนที่มารอรับเสด็จอยู่ริมถนน จึงเสด็จไปทักทายด้วยพระองค์เองอย่างเป็นกันเองและทั่วถึง ก่อนจะเสด็จเข้าร้านอาหาร ทรงลงพระนามและกรอกข้อมูลในสมุดลงทะเบียนลูกค้าตามมาตรการป้องกันโรคโควิด-19 อย่างครบถ้วนราวกับประชาชนทั่วไป ภาพนั้นสะท้อนถึงพระอุปนิสัยอันเรียบง่าย มีวินัย และทรงให้ความสำคัญกับกติกาส่วนรวมอย่างน่าประทับใจ

พระกรุณาธิคุณที่ผมได้รับตลอดหลายทศวรรษมีมากมายเกินกว่าจะบรรยายได้หมด แม้แต่เรื่องเล็กน้อยในชีวิตประจำวันก็ยังทรงใส่พระทัย ครั้งหนึ่งทรงทอดพระเนตรภาพอาหารที่น้องชายของผมทำและทรงมีพระประสงค์จะทรงชิม เมื่อได้จัดถวายแล้วทรงมีพระกระแสรับสั่งชมว่าเป็นรสชาติที่ทรงคุ้นเคยตั้งแต่ทรงพระเยาว์ ความปลาบปลื้มครั้งนั้นยังคงอยู่ในความทรงจำของครอบครัวผมจนถึงทุกวันนี้

นับตั้งแต่มีแถลงการณ์เรื่องพระอาการประชวรเมื่อปลายปี พ.ศ. 2565 ผมเฝ้าถวายพระพรให้ทรงหายจากพระอาการประชวรและกลับมามีพระพลานามัยแข็งแรงดังเดิม เช่นเดียวกับคนไทยทั้งประเทศ แต่ในที่สุด วันที่ไม่มีใครอยากให้มาถึงก็มาถึง

สำหรับผม ทูลกระหม่อมหญิงพัชรกิติยาภา เปรียบเสมือนดวงประทีปที่ส่องแสงให้บ้านเมือง เป็นพระราชวงศ์ผู้ทรงอุทิศพระองค์เพื่อประโยชน์สุขของประชาชนอย่างแท้จริง แม้วันนี้พระองค์จะเสด็จสู่สวรรคาลัยแล้ว แต่พระกรณียกิจ พระเมตตา และพระจริยวัตรอันงดงาม จะยังคงเป็นแบบอย่างและอยู่ในความทรงจำของปวงชนชาวไทยตลอดไป

กราบพระบาททูลลาด้วยความภักดีเช่นที่มีมาตลอดชีวิต และจะไม่มีวันเปลี่ยนแปลง