พระราชกรณียกิจการเจริญสัมพันธไมตรีระหว่างประเทศ

สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงกับการเสด็จฯ เยือนรัฐฮาวาย สหรัฐอเมริกา ๒๘ มิถุนายน ๒๕๐๓ เวลา ๐๘.๐๐ น. พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จพระราชดำเนินทอดพระเนตรโรงงานถลุงเหล็กแห่งหนึ่งในเมืองพิตสเบิร์ก ชื่อ Jones and Laughlin Steel Corporation ซึ่งการถลุงเหล็กนับเป็นอุตสาหกรรมสำคัญของเมืองแห่งนี้

เวลาประมาณ ๑๐.๓๐ น. เสด็จฯ ถึงสนามบินเมืองพิตสเบิร์ก และประทับเครื่องบินโคลัมไบน์ ๓ เพื่อเสด็จพระราชดำเนินไปยังกรุงวอชิงตัน เมืองหลวงของสหรัฐอเมริกา

เวลา ๑๒.๐๐ น. เสด็จฯ ถึงสนามบินวอชิงตัน โดยมีประธานาธิบดีไอเซนเฮาวร์ นายเฮอร์เตอร์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศและภริยา ตลอดจนข้าราชการสำคัญของสหรัฐอเมริกา เฝ้าฯ รับเสด็จ นางเฮอร์เตอร์ทูลเกล้าฯ ถวายช่อกุหลาบแด่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

จากนั้น ทั้งสองพระองค์ทรงรับการถวายความเคารพบนแท่นรับการเคารพ และเสด็จฯ ตรวจแถวทหารกองเกียรติยศร่วมกับประธานาธิบดีไอเซนเฮาวร์ ประธานาธิบดีได้กราบบังคมทูลถวายการต้อนรับ และพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มีพระราชดำรัสตอบความว่า การเสด็จฯ เยือนครั้งนี้เป็นไปในฐานะประมุขแห่งรัฐและผู้แทนประชาชนชาวไทย ๒๔ ล้านคน เพื่อกระชับความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น อีกทั้งเนื่องจากพระองค์ทรงประสูติในสหรัฐอเมริกา การเสด็จฯ เยือนครั้งนี้จึงทรงมีความรู้สึกตื่นเต้นประหนึ่งได้เสด็จกลับบ้าน

ต่อมา นายกเทศมนตรีนครวอชิงตันได้ถวายกุญแจเมืองตามประเพณี แล้วเสด็จฯ ออกจากสนามบินไปยังทำเนียบแบลร์เฮาส์ โดยพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ประทับรถยนต์พระที่นั่งเปิดประทุน โดยมีประธานาธิบดีไอเซนเฮาวร์นั่งตรงกลาง

รถยนต์พระที่นั่งเคลื่อนขบวนอย่างช้า ๆ โดยมีทหารเดินนำและวงดุริยางค์ทหารบรรเลงเพลงสรรเสริญพระบารมีอยู่สองข้างทาง เมื่อรถยนต์พระที่นั่งเสด็จฯ ผ่าน ตลอดเส้นทางมีป้ายคำขวัญ “ทรงพระเจริญ” ประดับอยู่เหนือถนน โดยใช้บันไดรถดับเพลิงเป็นโครงสร้างรองรับป้าย และมีธงชาติไทยประดับอยู่ตรงกลาง ประชาชนจำนวนมากเฝ้ารอรับเสด็จฯ และชื่นชมพระบารมีตลอดสองข้างทาง ตั้งแต่สนามบินจนถึงที่ประทับ

เวลาประมาณ ๑๓.๐๐ น. เสด็จฯ ถึงแบลร์เฮาส์ที่ประทับ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์มหาจักรีบรมราชวงศ์แก่ประธานาธิบดีไอเซนเฮาวร์ จากนั้นประธานาธิบดีได้กราบถวายบังคมลาเพื่อกลับไปยังทำเนียบขาว (White House) ซึ่งตั้งอยู่ตรงข้ามกับที่ประทับ

ภายหลังเสวยพระกระยาหารกลางวันแล้ว เวลา ๑๕.๐๐ น. เสด็จฯ ออกจากแบลร์เฮาส์ไปยังสุสานแห่งชาติอาร์ลิงตัน อันเป็นที่ตั้งของสุสานทหารนิรนาม พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระราชทานเหรียญรามาธิบดีและทรงวางพวงมาลา ณ อนุสาวรีย์ทหารนิรนาม ซึ่งมีข้อความสลักที่ฐานอนุสาวรีย์ว่า

“ณ ที่นี้เป็นที่พักอันมีเกียรติสูงของทหารอเมริกันผู้หนึ่ง ซึ่งพระผู้เป็นเจ้าเท่านั้นทรงทราบว่าเป็นใคร”
จากนั้นเสด็จฯ ต่อไปยังอนุสาวรีย์ลินคอล์น ซึ่งตั้งอยู่ไม่ไกลจากสุสานอาร์ลิงตัน เป็นรูปปั้นขนาดใหญ่ของประธานาธิบดีอับราฮัม ลินคอล์น ในพระอิริยาบถประทับนั่งครุ่นคิด โดยพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงวางพวงมาลาเช่นเดียวกับที่สุสานอาร์ลิงตัน

เวลา ๑๙.๔๐ น. ประธานาธิบดีไอเซนเฮาวร์และภริยาจัดงานเลี้ยงพระกระยาหารค่ำถวาย ณ ทำเนียบขาว (White House) ในโอกาสนี้ ประธานาธิบดีได้ทูลเกล้าฯ ถวายเครื่องราชอิสริยาภรณ์ Legion of Merit ชั้นจอมทัพ และประดับตรา Legion of Honor แด่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

ขณะเดียวกัน พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ได้พระราชทานช้างไม้แกะสลักแต่งเครื่องออกศึกแก่ประธานาธิบดีไอเซนเฮาวร์เป็นที่ระลึกด้วย
เรียบเรียงจาก : หนังสือ เสด็จฯ เยือนสหรัฐอเมริกา พ.ศ. ๒๕๐๓