พิพิธภัณฑ์พระธาตุหลวง (That Luang Museum) หรือพระธาตุหลวงเวียงจันทน์ เป็นปูชนียสถานศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมืองของสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว (สปป.ลาว) เป็นที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุส่วนหัวหน่าวของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า จำนวน ๒๗ องค์ อีกทั้งยังเป็นศูนย์รวมจิตใจที่ชาวลาวเคารพสักการะ และได้รับการยกย่องสูงสุดด้วยการอัญเชิญเป็นองค์ประกอบหลักบนตราแผ่นดิน

ตำนานอุรังคธาตุระบุว่า พระธาตุหลวงสร้างขึ้นพร้อมกับการสถาปนาเมืองเวียงจันทน์ เมื่อปี ๒๓๘ ภายหลังได้มีการปฏิสังขรณ์และขยายองค์พระธาตุ โดยก่อสร้างพระธาตุองค์ใหม่ครอบองค์เดิม และพระราชทานนามว่า
“พระธาตุเจดีย์โลกจุฬามณี” เพื่อเป็นตัวแทนของเจดีย์จุฬามณีที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ แต่ประชาชนทั่วไปนิยมเรียกขานว่า “พระธาตุหลวง”

ปัจจุบัน พระธาตุหลวงเป็นสถานที่ประกอบพิธีการของรัฐบาล และเป็นสถานที่จัดงานบุญพระธาตุหลวง ซึ่งเป็นเทศกาลประจำปีที่สำคัญและยิ่งใหญ่ที่สุดของนครหลวงเวียงจันทน์ จัดขึ้นในช่วงเดือนพฤศจิกายนของทุกปี ภายในงานประกอบด้วยพิธีทางศาสนา อาทิ พิธีทำบุญตักบาตรพระสงฆ์จากทุกแขวง พิธีเวียนเทียน การแห่ปราสาทผึ้ง ตลอดจนกิจกรรมด้านศิลปวัฒนธรรม และงานแสดงสินค้า

ในวันนี้ (๑๘ มีนาคม ๒๕๖๙) พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินี จะเสด็จพระราชดำเนินไปทรงสักการะองค์พระธาตุหลวง ด้วยพระราชหฤทัยที่ทรงเลื่อมใสในพระพุทธศาสนา ซึ่งเป็นวัฒนธรรมร่วมที่ผูกพันสองประเทศ อีกทั้งยังเป็นส่วนหนึ่งของการเฉลิมฉลองในโอกาสครบรอบ ๗๕ ปี การสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างประเทศไทยกับสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว เมื่อปี ๒๕๖๘ ตอกย้ำถึงความสัมพันธ์อันแน่นแฟ้น และความพร้อมในการสานต่อความร่วมมือทวิภาคีในฐานะบ้านใกล้เรือนเคียง เพื่อเชื่อมสายใยของประชาชนสองฝั่งแม่น้ำโขงให้มั่นคงสืบไป