ปลูกอาหารในป่า แก้ปัญหาช้างป่าออกนอกพื้นที่ จากพระราชดำริสู่การฟื้นฟูระบบนิเวศ

เมื่อพุทธศักราช ๒๕๔๔ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้มีพระราชดำริให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมดำเนินการอนุรักษ์ป่าไม้และช้างป่า โดยหาแนวทางแก้ไขปัญหาทั้งในระยะเบื้องต้นและระยะยาว ด้วยการปลูกพืชเพื่อเพิ่มแหล่งอาหารให้แก่ช้างป่า เพื่อป้องกันไม่ให้ช้างออกหากินและทำลายพื้นที่ทำกินของราษฎร

กรมป่าไม้ได้ดำเนินโครงการฟื้นฟูแหล่งอาหารช้างในพื้นที่ป่าภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ได้แก่ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดงใหญ่ อำเภอโนนดินแดง จังหวัดบุรีรัมย์ และอุทยานแห่งชาติทับลาน อำเภอเสิงสาง จังหวัดนครราชสีมา จากการสำรวจพบว่า พื้นที่ดังกล่าวมีแหล่งอาหารตามธรรมชาติของสัตว์ป่า ทั้งดินโป่ง ทุ่งหญ้า และแหล่งน้ำ จึงได้จัดทำแผนที่จำลองสภาพพื้นที่ พร้อมระบุพิกัดที่ตั้งของแหล่งอาหารและแหล่งน้ำ จัดทำโป่งเทียมบริเวณใกล้แหล่งน้ำจำนวน ๔๐ แห่ง รวมทั้งจัดทำทุ่งหญ้าเลี้ยงสัตว์ โดยปลูกพืชอาหารช้างในพื้นที่โครงการซึ่งเดิมเป็นพื้นที่ป่าเสื่อมโทรม

โครงการดังกล่าวส่งผลให้ช้างป่าในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดงใหญ่และอุทยานแห่งชาติทับลานมีแหล่งอาหารและแหล่งน้ำเพียงพอต่อความต้องการ ทำให้ช้างป่าไม่ออกจากพื้นที่ป่าไปบุกรุกและทำลายพืชสวนไร่นาของราษฎร อันอาจก่อให้เกิดอันตรายต่อช้างป่า นอกจากนี้ ยังช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นให้แก่ผืนป่า และฟื้นฟูระบบนิเวศให้กลับคืนสู่ความสมดุลอย่างยั่งยืน